Spurt og svarað

Spurt og svarað um aðalskipulag

Hvaða hlutverki gegnir aðalskipulag?

Aðalskipulag gefur heildarmynd af fyrirkomulagi byggðar og innviða í hverju sveitarfélagi fyrir sig. Þar kemur m.a. fram hvar landnotkun af hverju tagi er ætlað pláss, t.d. hvar iðnaður getur komið sér fyrir, hvaða svæði eru ætluð fyrir íbúðarbyggð og hvar ekki er gert ráð fyrir neinni mannvirkjagerð. Mótun aðalskipulagsins er líka mikilvægur vettvangur samtals íbúa um þróun sveitarfélagsins og um málamiðlanir milli ólíkra hagsmuna.

Hver er munurinn á svæðisskipulagi, aðalskipulagi, rammaskipulagi og deiliskipulagi?

Svæðisskipulag er sameiginlegt skipulag tveggja eða fleiri sveitarfélaga, aðalskipulag gefur heildarmynd af einu sveitarfélagi, rammaskipulag gefur yfirsýn yfir svæði eða málaflokk innan eins sveitarfélags og deiliskipulag kveður á um mannvirkjagerð á tilteknum reit.

Þurfa sveitarfélög að gera aðalskipulag?

Já. Það er skylda hvers sveitafélags að gera aðalskipulag og það á að ná til alls lands innan sveitarfélagamarka.

Hver ber ábyrgð á gerð aðalskipulags?

Sveitastjórn ber ábyrgð á gerð aðalskipulags en veitir skipulagsnefnd umboð til að móta tillögur í samráði við íbúa og aðra hagsmunaaðila.

Hve lengi er aðalskipulag í gildi?

Aðalskipulag er í gildi í 12 - 20 ár. En við upphafs hvers kjörtímabils tekur sveitastjórn afstöðu til þess hvort endurskoða þurfi gildandi aðalskipulag.

Hvernig er aðalskipulag endurskoðað?

Við endurskoðun aðalskipulags er farið eftir lögboðnu ferli skv. skipulagslögum . Fyrsta skrefið er að skipulagsnefnd tekur saman skjal sem kallast lýsing. Þar koma fram meginatriði sem endurskoðunin mun taka á og hvernig samráði við almenning verður háttað. Eftir að lýsingin hefur verið samþykkt af sveitastjórn er hún kynnt opinberlega og almenningur fær tækifæri til að koma á framfæri ábendingum. Skipulagsstofnun og ýmsar fagstofnanir veita einnig umsögn á þessu stigi.

Næst vinnur skipulagsnefnd tillögu að aðalskipulagi í samræmi við lýsinguna og tekur tillit til ábendinga. Haft er samráð við íbúa og aðra hagsmunaaðila. Þegar mótun tillögunnar er langt komin er hún borin undir íbúa og þeir fá aftur tækifæri til að benda á það sem betur má fara. Þegar endaleg tillaga að aðalskipulagi liggur fyrir sendir sveitastjórnin hana til Skipulagsstofnunnar til athugunar. Þegar skipulagsnefnd hefur unnið úr athugasemdum Skipulagsstofnunnar er aðalskipulagið auglýst og öllum gefinn 6 vikna frestur til að skila skriflegum athugasemdum.

Þegar búið er að afgreiða athugasemdir og umsagnir gengur skipulagsnefnd frá endanlegu aðalskipulagi sem sveitastjórn þarf síðan að samþykkja. Aðalskipulag tekur gildi þegar samþykki sveitarstjórnar og staðfesting Skipulagsstofnunar hefur verið auglýst í Stjórnartíðindum.

Hvenær fær almenningur að koma með athugasemdir?

Almenningur og aðrir hagsmunaaðilar fá tækifæri til að koma með athugasemdir á ýmsum stigum:

  • Við kynningu lýsingar

  • Þegar tillaga er í mótun og lögð fram til kynningar

  • Við auglýsingu fullbúinnar tillögu

  • Á fundum sem haldnir eru eða aðrar leiðir notaðar til að fá fram sjónarmið íbúa og annarra hagsmunaaðila. Í þessu tilfelli er það gert með spurningakönnunum til íbúa, landeigenda og fyrirtækja.

Hvaða lög og reglur gilda?

Skipulagslög nr. 123/2010 lýsa öllum meginreglum um gerð aðalskipulags en skipulagsreglugerð nr. 90/2013 útfærir lagaákvæðin nánar. Skipulagsstofnun ber ábyrgð á framfylgd laganna og hefur eftirlit með því að aðalskipulag sé rétt fram sett. Að auki þarf að fylgja ákvæðum ýmissa annarra laga, t.d. um náttúruvernd, umhverfismat áætlana og fleiri.

Er hægt að breyta aðalskipulagi?

Já og það er eðlilegt að gera þurfi breytingar á gildandi aðalskipulagi þegar nýjar þarfir eða kringumstæður koma upp. Við breytingu er einnig haft samráð við íbúa eins og áður er lýst og þannig tryggt að þeir geti komið sínum sjónarmiðum á framfæri. Slíkt tekur tíma og því má búast við að breyting á aðalskipulagi taki 4-6 mánuði. Það er því mikilvægt að huga að skipulagsmálum tímanlega þegar mannvirkjagerð er fyrirhuguð sem ekki er þegar gert ráð fyrir í gildandi skipulagi.

Hvernig er aðalskipulag sett fram?

Stefnu sveitarstjórnar í ýmsum málefnum er lýst í greinargerð (þ.e. skýrsla) og þar koma einnig fram skipulagsákvæði (n.k. leikreglur) fyrir tilgreinda staði og svæði. Afmarkanir þessara staða og svæða koma fram á skipulagsuppdrætti (korti), þar sem litir og tákn gefa til kynna hvers konar landnotkun er á ráðgerð.

Hvar finn ég nánari upplýsingar?

Nánari upplýsingar um aðalskipulag almennt er að finna á vef Skipulagsstofnunar: https://www.skipulag.is/skipulagsmal/adalskipulag

Ef þú hefur spurningu um endurskoðun aðalskipulags Akrahrepps sérstaklega er rétt að beina henni til sveitarstjóra.